घोळक्यामध्ये चर्चा करताना आपण अगदी तावातावाने एखादी बाजू मांडत असतो. अमका गाढव आहे, तमका किती हुशार आहे, हे करणंच बरोबर आहे, तो असा वागूच कसा शकतो, वगैरे. आपली मतं बिनधास्तपणे मांडताना आपल्याला त्या विषयाची संपूर्ण माहिती आहे का हे तपासायची आपल्याला गरज वाटत नाही. आपण सोयीस्करपणे विसरतो की प्रत्येक गोष्टीला आपल्याला न समजलेली दुसरी बाजूही असू शकते ...

हा शेवटचा बाॅम्बस्फोट
     नागरिक आशावादी
तुमच्याच डब्यात बसला असेल
     पुढचा दहशतवादी

पन्नाास मेले, साठ मेले
     पडत नाही फरक
तुमच्या देशात धुमाकूळ घालतो
     आमचा क्रांतिकारक

दोन देशांच्या सीमेवर नो मॅन झोन असतात
आयुष्यात प्रत्येक गोष्टीला बाजू दोन असतात

आयुष्य सुखी करण्याकरता घोर तपस्या करून देवाकडून वरदान मागून घ्यावं अशा आशयाच्या कथा आपण लहानपणापासून वाचत, ऐकत आलो आहोत. पण एखादं वरदानच जर शाप ठरलं तर ...

सहा महिने तपश्चर्या
     अशी केली घोर
पावला तेव्हा देव मजला
     पाहून माझा जोर

इन्स्टंट मागता सगळं म्हणून
     पावलो मी लवकर
सहाच महिने तपश्चर्या
     मिळेल एकच वर

सुनील गावस्करला एकदा एका सहसमालोचकाने भोचकपणे विचारलं की आजकालच्या क्रिकेटपटूंचं क्षेत्ररक्षण पाहून तुम्हाला तुमच्या क्षेत्ररक्षणाची लाज वाटत असेल नाही. मिस्किलपणची वानवा नसलेल्या सुनील गावस्करने त्याला ताबडतोब उत्तर दिलं की भारतातील प्रत्येक नवीन पिढी आधीच्या पिढीवर प्रत्येक क्षेत्रात कुरघोडी करत असते. आमच्या वेळेला आम्हाला सांगितलं जायचं की आमच्या आधीच्या पिढीतले काही खेळाडू फलंदाजांनी चारपेक्षा अधिक धावा काढू नयेत म्हणून सीमारेषेवर अडवलेला चेंडू चक्क लाथेने सीमारेषेच्या पार उडवत असत. त्या मानाने आम्ही भलतेच चुश्तिले फुर्तिले होतो.

इयत्ता तिसरीतल्या माझ्या मुलीला शाळेत living things (सजीव अर्थात चर) आणि non-living things (निर्जीव अर्थात अचर) ह्यामधला फरक शिकवला जात होता. पक्क्या पाठांतरानंतर ती घडाघड सांगत होती - सजीवांना जगण्याकरता अन्नाची गरज असते; सजीव प्रजनन करतात; सर्व मानव निर्मित वस्तू अजीव आहेत; हालचाल करणं हा सजीवांचा गुणधर्म आहे; अजीव श्वासेच्छवास करत नाहीत; सजीव वाढत जाऊन मरण पावतात. शाळेत शिकवायला व्यवहार्य पर्यावरणापुरता (practical environment) शास्त्रज्ञांनी जीवन म्हणजे काय हा प्रश्न सोडवलेला आहे.

आदिमानवांची एक टोळी दगड धोंडे घेऊन शिकार करायला निघाली. खाचखळग्यातून जात असता त्यातल्या एकाच्या हातातला दगड त्याच्याच पायावर पडला आणि तो जे कळवळून ओरडला ते अगदी सुरात ओरडला. बाकीच्यांना त्याचं ते सुरेल ओरडणं फार भावलं आणि त्यांनी आपल्या हातातले दगड धोंडेही त्याच्या पायावर मारण्यास सुरवात केली. त्या कळवळणार्‍या आदिमानवाचं काय झालं असेल ते असेल पण अशा प्रकारे संगीताचा जन्म झाला.